Od 20.03.2010 strona była otwierana 24926 razy

tel: 501086131
email: ospsuraz@gmail.com

Historia ochotniczej straży pożarnej w Surażu

Ochotnicza Straż Ogniowa w Surażu została zorganizowana w I kwartale 1926 roku w czasie kompanii ogólno państwowej na terenie całego kraju.

Organizatorem Ochotniczej Straży Ogniowych w Surażu był komitet organizacyjny w następującym składzie:

1. ks. Oleszczuk Bonifacy – proboszcz parafii
2. Malecki Symforian – burmistrz Suraża
3. Nowakowski Stanisław – nauczyciel
4. Narewski Władysław – rolnik i radny
5. Sianko Stanisław – rolnik i radny
6. Sianko Władysław – rolnik i radny
7. Manoś Teofil – rolnik
8. Narewski Józef – rolnik
9. Hryniewicki Eugeniusz – rolnik
10. Ziemian Franciszek – nauczyciel
11. Rutkowski Jan – młynarz

Zasięg Ochotniczych Straży Ogniowych (OSO) w Surażu w tym czasie obejmował następujące wsie: Zawyki, Średzińskie, Reki, Dołki, Kowale, Borowskie Gziki, Borowskie Michały, Borowskie Cibory, Korczaki, Pluśniaki i Daniowo.


Pierwszymi członkami OSO, których zwerbował Komitet Organizacyjny byli następujący druhowie:

1. Rutkowski Jan
2. Karłowicz Teofil
3. Byculewicz Jan
4. Łapiński Antoni
5. Malecki Symforian
6. Ciechański Tomasz
7. Bielonko Antoni
8. Bibułowicz Stanisław
9. Hryniewicki Romuald
10. Sosnowski Antoni
11. Hryniewicki Kazimierz
12. Holak Jan
13. Sianko Edward
14. Holak Mieczysław
15. Hryniewicki Eugeniusz
16. Zdrojkowski Bolesław
17. Ciupecki Jan
18. Średziński Józef
19. Andrzejewski Miczał
20. Jarmoc Aleksander
21. Laskowski Antoni
22. Bycul Jan
23. Zimnoch Wacław

Na pierwszym swoim posiedzeniu w dniu 1 kwietnia 1926r. został wybrany zarząd OSO oraz Komisja Rewizyjna w następującym składzie:

Zarząd:

1. Malecki Symforian – prezes
2. Byculewicz Jan – naczelnik straży
3. Łapiński Antoni – z-ca naczelnika
4. Ciechański Tomasz – sekretarz
5. Rutkowski Jan – skarbnik
6. Karłowicz Teofil – gospodarz

Komisja Rewizyjna:

1. Sianko Stanisław – przewodniczący
2. Narewski Władysław – członek
3. Hryniewicki Eugeniusz – członek

Podczas zebrania zostały wydane legitymacje strażackie oraz zostały omówiony plan budowy remizy strażackiej.

Projekt budowy remizy podany został na zebraniu ogólnym mieszkańców, którzy przyjęli go jednomyślnie. Plac pod budowę remizy przydzielił magistrat suraski. Cała ludność Suraża zaczęła udzielać pomocy i wsparcia zwózki własnych materiałów budowlanych oraz słupów dębowych od właściciela majątku Ręszcyzna Ob. Falkowskiego Jerzego. Sosny zostały zakupione we wsi Falki oraz została zorganizowana akcja zbiórkowa pieniędzy, do której mieszkańcy Suraża odnieśli się przychylnie. Wykończenie remizy zostało wykonane przez straż z własnych funduszy przez: organizowanie loterii fantowych, kwest ulicznych, zabaw tanecznych oraz występów artystycznych.

Dzięki ofiarności strażaków i dużej pomocy mieszkańców Suraża już na dzień 15 czerwca 1926r. remiza strażacka została oddana do użytku. Do nowowybudowanej remizy Powiatowa Straż Ogniowa w Białymstoku przydzieliła dla straży sprzęt strażacki jak: sikawka ręczna jednotłokowa, drabina szczerbowskiego, beczkowóz konny, umundurowanie strażackie oraz kaski ochronne, pasy bojowe razem z toporkami zakupiono za małą odpłatnością.

Do przewożenia sprzętu pożarniczego z własnych funduszy straży zakupiony został wóz parokonny z platformą, którego wykonawcą był kołodziej ze wsi Kowale Kondzior Piotr, a okucie do tego wozu wykonał suraski kowal –członek straży druh Ciupecki Jan. Wóz przekazano do użytku w 1927r.

Pierwszy pożar w 1927r. Ochotnicza Straż Ogniowa gasiła w Surażu u Borowskiego Henryka przy ul. Kościelnej, a drugi pożar w 1928r. w Zawykach. W związku z dużym zasięgiem działalności straży i częstymi wyjazdami do pożarów jednostka zakupiła większą ilość sprzętu pożarniczego, m. in.: dwa beczkowozy, jedna sikawkę oraz kilka bosaków. Wówczas stan Straży Ogniowej wynosił: trzy beczkowozy, dwie sikawki ręczne, wóz parokonny z platformą, drabinę szczerbowskiego oraz kilkanaście bosaków.

W 1930r. zarząd straży oraz miejscowa ludność podjęła decyzję o rozbudowie remizy, gdyż była ona za mała przy odbywających się zebraniach, występach artystycznych i zabawach tanecznych.

Ochotnicza Straż Ogniowa w Surażu była aktywna nie tylko podczas pożarów, lecz brała udział we wszystkich uroczystościach związanych z chlubną przeszłością naszych Obywateli związkowych z walką narodowowyzwoleńczą naszej Ojczyzny, a mianowicie brała udział w pogrzebie w 1932r. powstańca styczniowego z 1863r. mieszkańca Suraża Półtoraka Tomasza, którego pośmiertnie awansowano do stopnia podporucznika.

W 1934r. zmarł prezes Ochotniczej Straży Ogniowej Malecki Symforian, który w tym czasie pełnił obowiązki burmistrza m. Suraża. W pogrzebie brała udział również OSO wioząc go na platformie wozu strażackiego zaprzęgniętego w czwórkę koni.

Nowowybranym prezesem Straży został Jan Rutkowski, który tą funkcję pełnił do 1936r. Po tym okresie wybrany został nowy zarząd w następującym składzie:

1. Grabowski Wojciech – prezes
2. Byculewicz Jan – naczelnik
3. Srol Mielnik –skarbnik
4. Andrzejewski Michał – sekretarz
5. Ciupecki Jan – gospodarz

Wyżej wymieniony skład zarządu pełnił swoją funkcję do chwili napaści Niemiec hitlerowskich na Polskę w 1939r. i na związek radziecki w roku 1941.

Podczas okupacji hitlerowskiej, okupant remizę OSO zajął na warsztat remontowy do naprawy samochodów pracujących przy odbudowie mostów suraskich zniszczonych podczas działań wojennych w 1941r.

Sikawki zabrano do zalewania kesonów i przyczółków pod budujące się mosty. Z trzech beczkowozów, dwa zostały całkowicie zniszczone przez pociski. Kaski strażackie oraz pozostała cześć wyposażenia strażackiego została rozgrabiona i zniszczona. Po odbudowie mostów, Niemcy zabrali dwie sikawki ręczne ze sobą. Po wyzwoleniu jedną z nich w stanie zniszczonym znaleziono w Turośni Kościelnej i w 1946r. odradzająca się OSO odebrała ją.

Na pierwszym wolnym zebraniu odbytym po wyzwoleniu został wybrany nowy Zarząd Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Surażu w dniu 25 III 1946r. , w skład którego weszli następujący druhowie:

1. Hryniewicki Romuald –prezes
2. Karłowicz Teofil – naczelnik
3. Choiński Renisław – z-ca naczelnika
4. Malecki Władysław – sekretarz
5. Jabłoński Albert- skarbnik
6. Laskowski Michał – gospodarz

W skład komisji rewizyjnej weszli druhowie:
  

1. Skrzypkowski Zygmunt – przewodniczący
2. Borowski Piotr –członek
3. Jarmoc Franciszek –członek
4. Sakowicz Stanisław – członek
5. Sosnowski Antoni – członek

Na powyższym wolnym zebraniu na wniosek naczelnika druha Karłowicza Teofila postanowiono przeprowadzić remont zdewastowanej przez okupanta remizy strażackiej. Wszyscy członkowie straży chętnie poprali ten wniosek i ofiarowali na tan cal wszelką pomoc finansową.

Pierwsze powojenne zawody strażackie odbyły się w 1948r. w Turośni Kościelnej, Na tych zawodach Suraż zajął III miejsce na siedem punktowanych jednostek straży pożarnych.

W pierwszych latach po wyzwoleniu OSP brała udział w kilku większych pożarach, jak w Borowskich Michałach w 1948r., Czaczki Duże w 1949r., w Surażu przy ulicy Chorowskiej w 1950r.

W 1953r. w dniu 16 lutego Stowarzyszenie Ochotniczej Straży Pożarnej w Surażu zostało przemianowane na Komendę Ochotniczych Straży Pożarnej. W skład Komendy zostali wybrani:

1. Zimnoch Józef – komendant
2. Hryniewicki Romuald – kulturalno oświatowy
3. Hryniewicki Wacław – techniczny
4. Malecki Władysław – sekretarz
5. Litwińczuk Teofil – skarbnik
6. Laskowski Michał – gospodarz

      W skład Komisji Rewizyjnej weszli:

1. Kostecki Jan – przewodniczący
2. Andrzejewski Edward -członek
3. Lachowski Stanisław – członek

W 1953r. OSP otrzymała z Komendy Powiatowej Straży Pożarnych w Białymstoku motopompę M-200 oraz komplet węzy tłocznych i ssawnych.

W 1957r. OSP otrzymała motopompę M-800, a rok później zamieniono ją na motopompę angielską typu „Standart”. Po wyeksploatowaniu motopompy „Standart” w 1962r. jednostka otrzymała ponownie motopompę M-800.

Po wyzwoleniu jednostka brała udział nie tylko w gaszeniu pożarów lecz prowadziła szeroką działalność kulturalno-oświatową wygłaszając pogadanki na tematy ochrony przeciwpożarowej, urządzając występy artystyczne i zabawy taneczne. Zespół artystyczny występował nie tylko w Surażu lecz wyjeżdżał do sąsiednich wsi, jak Uchowo, Turośń Dolna, Turośń Kościelna, Chodory i Zawyki.

W ramach akcji przeciwpowodziowej w 1948r. członkowie straży przez trzy doby bronili mostu na rzece Narew.

W 1964r. jednostka została przemianowana z typu „Km” na jednostkę typu „S1”. W związku z tym OSP otrzymała samochód pożarniczy GM.

W dowód uznania działalność jednostki (OSP Suraż) społeczeństwo Suraża ufundowało sztandar. Wręczony został on podczas uroczystości obchodów 40-lecia OSP w maju 1966r.

Zarząd Wojewódzki Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Białymstoku z tej okazji przyznał dyplom uznania za wszechstronną działalność jednostki.

Jubileusz 40-lecia jednostki włączony był do obchodów związanych z uroczystością 1000-lecia Państwa Polskiego. W czasie wręczenia sztandaru członkowie OSP otrzymali wiele odznaczeń, dyplomów i wyróżnień.

Uroczystości 40-lecia obchodzone były jeszcze w starej drewnianej remizie pobudowanej przed wojną.

Jednak w tym czasie rozpoczęto budowę domu kultury łącznie z pomieszczeniami dla straży. Budowa wykonana była w ramach czynu społecznego. W 1969r. oddano do użytku dom kultury łącznie z dwoma boksami garażowymi i pokojem dla zarządu OSP. Całość budynku została wyposażona w centralne ogrzewanie, które zapewnia właściwe garażowanie samochodu pożarniczego i sprzętu towarzyszącego. Przy budowie domu kultury czynny udział brała cała jednostka OSP. Na wyróżnienie w organizacji czynu społecznego zasłużył druh Jan Sianko – Prezes OSP, który w tym czasie pełnił w tym czasie również funkcję Przewodniczącego Prezydium MRN w Surażu.

W 1967r. zorganizowano dwie młodzieżowe drużyny pożarnicze: dziewczęcą i chłopięcą, W tym samym roku młodzieżowa drużyna chłopięca na powiatowych zawodach pożarniczych w grupie I zajęła I miejsce, a na zawodach wojewódzkich II miejsce.

W 1968r. drużyna żeńska za całokształt swej działalności otrzymała dyplom uznania z Zarządu Wojewódzkiego OSP – Białystok.

W 1971 r. samochód pożarniczy GM ze względu na zły stan techniczny Komenda Powiatowa Straży Pożarnej w Łapach skierowała do remontu, a w zamian OSP w Surażu otrzymała bardziej nowoczesny samochód pożarniczy –GMB, wyposażony w zbiornik do przewozenia wody o pojemności 2000 l wody.

W 1974 jednostka została przemianowana z typu „SP1” na typ „SP2” i w związku z tym otrzymała drugi samochód pożarniczy GBAM – wyposażony w autopompę, motopompę, zbiornik na wodę 2000 l oraz zbiornik na środek pianotwórczy 200 l.

Kontrole przeciwpożarowe i propaganda przeciwpożarowa nie zawsze dawała zadawalające wyniki.

W przestrzeni ostatnich 10 lat na terenie Suraża powstało 7 pożarów zależnych od woli człowieka. Najbardziej „czarnym rokiem” był rok 1975, kiedy 4 razy paliły się budynki.

Z przedstawionej historii OSP na przestrzeni 50 lat istnienia straży widać jakie wyposażenie posiadała przed wojną, a jakie w latach ’70. Szczególnie wyposażenie jednostki w sprzęt pożarniczy: dwa samochody GBM i GBAM. 2 motopompy M-800, i motopompa M-400, węże tłoczne W75-880 mb, węże tłoczne W52-340 mb oraz innego sprzętu pożarniczego, są wysokie w stosunku do wyposażenie z przed wojny.

Również wszyscy członkowie straży, dokładali wszelkich starań, aby jak najskuteczniej zabezpieczać mienie społeczne przed groźnym żywiołem, jakim jest pożar.